Jij bent de mooiste, de liefste en de stoerste.

‘Je bent de mooiste, de liefste en de stoerste. Ik bewonder je mateloos. Je maakt zulke gedurfde keuzes in je leven. Je bent een prachtige, sterke vrouw. Ik hou van je.’

Hij vertelde het me keer op keer. In het begin vond ik het ongemakkelijk om zo opgehemeld te worden, maar na een tijdje geloofde ik hem gewoon. Waarom zou hij liegen? Waarom zou het niet kunnen dat ik voor hem de mooiste was?

‘Je bent de mooiste, de liefste en de stoerste. Je bent alleen wel te mager. Je heupbotten zijn echt eng. Eet je nu maar twee boterhammen? Volgens mij heb je een eetstoornis. Ik bewonder je mateloos. Je maakt zulke gedurfde keuzes in je leven. Je bent een prachtige, sterke vrouw. Ik hou van je.’

Natuurlijk heb ik geen eetstoornis. Ik heb nog nooit problemen gehad met mijn gewicht. Ik vind mezelf prima zoals ik ben. Maar hij heeft misschien wel gelijk dat die uitstekende heupbotten niet zo mooi zijn. Zou ik echt te weinig eten? Misschien heb ik wel een eetstoornis.

‘Je bent de mooiste, de liefste en de stoerste. Ik bewonder je mateloos. Je maakt zulke gedurfde keuzes in je leven. Als je maar niet denkt dat iedereen zulke keuzes moet maken. Jij bent eigenlijk maar een roekeloos persoon, zo zonder vastigheid. Waarom denk je eigenlijk dat je goed bent in wat je doet? Je hebt nou niet bepaald een serie bestsellers geschreven. Je woont in piepklein bovenwoninkje dat niet eens echt van jou is. Nee, ik heb je boek nog niet gelezen, ik heb geen tijd voor dat soort dingen. Mijn werk is stukken belangrijker dan dat van jou. Ik help mensen. Je bent een prachtige, sterke vrouw. Ik hou van je.’

Ik weet dat ik goed ben in wat ik doe. Mijn boeken krijgen prachtige recensies. Kunst is ook belangrijk. Ik hecht niet zoveel waarde aan spullen. Ik wil niets liever dan kunst maken, ook al moet ik daarvoor zonder auto door het leven en in een soort poppenhuisje wonen. Maar je hebt gelijk. Ik heb nog nooit een bestseller geschreven. Misschien zijn goede recensies ook wel niet belangrijk als de verkoopcijfers achterblijven. Misschien ben ik niet zo’n goede schrijver als ik denk. Misschien kan ik maar beter iets anders gaan doen. Iets met meer vastigheid.

‘Je bent de mooiste, de liefste en de stoerste. Ik bewonder je mateloos. Je maakt zulke gedurfde keuzes in je leven. Je bent een prachtige, sterke vrouw. Het is onmogelijk om van jou te houden Je bent niets waard. Je kunt niets. Natuurlijk heb ik andere vrouwen nodig om gelukkig te worden. Je denkt toch niet dat ik bij zo’n raar en mager scharminkel kan blijven. Ga me nou niet vertellen dat je dat niet wist van tevoren. Ik heb je niets beloofd. Ik hou van je.’

Ik ben niets. Ik ben lelijk en dom en het niet waard dat iemand me ooit liefheeft. Natuurlijk heeft hij andere vrouwen nodig. Ik ben slecht in bed en mijn lichaam heeft niets opwindends. Ik snap niets van de wereld. Ik ben naïef en goedgelovig. Natuurlijk zal ik altijd alleen blijven.

Bovenstaand stuk is een voorbeeld van gaslighting. In iets ingekorte vorm, want uiteraard is het een proces van maanden om zo ver te komen. Ik was research over dit onderwerp aan het doen voor mijn nieuwe boek, maar omdat het zo heftig is, en ook veel voorkomt, vond ik het nodig om er een blog aan te wijden. Gaslighting is een vorm van psychologisch misbruik, waarbij het slachtoffer zodanig wordt gemanipuleerd dat hij of zij aan zijn geestelijke gezondheid gaat twijfelen. Maar er zijn ook mildere vormen, waar ik me in mijn boek op richt, die op den duur net zo schadelijk zijn.

De daders zijn vaak extreem narcistisch, maar weten dat goed te verbergen. Gaslighters zijn verbaal vaak erg sterk en weten iedere conversatie of discussie subtiel naar hun hand te zetten. De dader overlaadt zijn slachtoffer met positieve aandacht en plaatst diegene zelfs op een voetstuk. Als slachtoffer krijg je het idee dat je enorm gewaardeerd en geliefd bent. Maar op het moment dat je zelf om aandacht vraagt, geeft de dader niet thuis. Misschien word je genegeerd, misschien krijg je een boze reactie. Misschien verandert de dader gewoon van onderwerp. Ondanks dat het voor de buitenwereld lijkt of je in een geweldige en warme relatie zit, voel je je altijd alleen. Alles is jouw schuld. Als je er iets van zegt, krijg je als antwoord dat je van alles een drama maakt, dat je niet zo hysterisch moet reageren. Alles wordt zo verdraaid dat jij de schuldige bent. Altijd.

Een andere vorm is wanneer de dader zichzelf neerzet als slachtoffer. Jij hebt iets ergs meegemaakt en wil daarover vertellen. De dader krijgt een heftige emotionele reactie, veel erger dan je verwacht had. Hij reageert niet op jouw verhaal, maar betrekt het meteen op zijn eigen problemen of zelfs op de problemen in de wereld in het algemeen. Wanneer je het gesprek terug begint te sturen naar jouw probleem, word je afgeschilderd als ongevoelig en egoïstisch. Ook proberen de daders je uit te lokken tot discussies, vaak over dingen die gewoon bij je horen, zoals je gevoelens of hoe jij de wereld ervaart. Omdat je je aangevallen voelt, ga je hierin mee. Je wilt de dader overtuigen van jouw visie, omdat jullie praten over iets wat zeer belangrijk voor je is. Op een gegeven moment ga je de mening van de gaslighter meewegen. Je probeert de dingen van zijn kant te bekijken en je gaat bedenken dat dat ook wel eens waar zou kunnen zijn. Aan het eind van het liedje ben je zo murw gepraat, dat je begint te geloven dat jouw gevoelens en jouw kijk op de wereld al die tijd al verkeerd waren en dat de gaslighter de hele tijd al gelijk had. Zo word je steeds onzekerder en krijgt de dader meer macht.

Gaslighting is eng. Vooral ook omdat er gaslighters bestaan, die niet bewust aan het manipuleren zijn. Die misschien iets heftigs hebben meegemaakt in hun jeugd, waardoor ze zo geworden zijn. Maar dat is geen excuus. Nooit. Omdat het vaak zo subtiel gebeurt, heb je niet snel in de gaten dat je in een relatie zit met een gaslighter. Daarom wilde ik dit een thema in mijn boek maken. Een sterke, intelligente, feministische vrouw, die zich toch laat manipuleren. Het wordt waarschijnlijk weer een ongemakkelijk boek en een heftig verhaal. Mocht je in een relatie met een gaslighter zitten, verbreek dan het contact. Ook als de dader zegt dat je kinderachtig bent, dat volwassen mensen vrienden kunnen blijven en dat je egoïstisch (denk ook eens aan mij, ik raak nu ook een vriend kwijt) bezig bent. Dat is niet zo. Niemand heeft het recht om je te manipuleren en te misbruiken. Jij bent altijd goed zoals je bent.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s